I-) Tazminat Hakkının Doğması İçin Gerekli Şartlar

Yangın sigortasında tazminat talep edilebilmesi için öncelikle rizikonun, sigorta sözleşmesinin yürürlükte olduğu süre içinde gerçekleşmiş olması gerekir. Bunun yanında meydana gelen yangının, poliçede teminat altına alınmış bir nedene dayanması zorunludur. Yangın ile meydana gelen zarar arasında uygun bir illiyet bağının bulunması da tazminat sorumluluğunun doğması açısından temel şartlardan biridir.

Sigortalının kastı veya ağır ihmali sonucu çıkan yangınlar kural olarak teminat dışında bırakılmaktadır. Ek olarak da teminat dışında kalan halleri “Yangın sigortası nedir?” makalemizden öğrenebilirsiniz. Bu noktada yangının çıkış sebebine ilişkin değerlendirme, genellikle bilirkişi incelemesi ve eksper raporlarıyla yapılmaktadır. Sigorta şirketi, yangının teminat dışı bir sebepten kaynaklandığını ileri sürüyorsa, bu iddiasını ispat yükü altındadır.

II-) Sigortalının Hasar Sonrası Yükümlülükleri

Rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigortalının yerine getirmesi gereken birtakım yükümlülükler bulunmaktadır. Bunların başında hasarın, öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş gün içinde sigorta şirketine bildirilmesi gelir. Bildirimde yangının tarihi, yeri ve tahmini zarar miktarının belirtilmesi gerekir.

Sigortalı, zararın artmasını önlemek amacıyla gerekli koruma ve kurtarma önlemlerini almakla yükümlüdür. Ayrıca sigorta şirketinin veya yetkilendirdiği kişilerin hasar yerinde inceleme yapmasına izin verilmesi, talep edilen bilgi ve belgelerin eksiksiz sunulması gerekmektedir. Haklı bir neden olmaksızın hasarlı yerde değişiklik yapılması, tazminat hakkını olumsuz etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir.

III-) Tazminatın Belirlenmesi ve Hesaplanması

Yangın tazminatının belirlenmesinde esas alınan temel ölçüt, zarara uğrayan malın yangın öncesindeki gerçek değeridir. Amaç, sigortalının zarar nedeniyle malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermektir; sigortalının zenginleşmesi söz konusu değildir. Bu nedenle tazminat, poliçede belirtilen sigorta bedeli ile fiili zarar miktarından hangisi düşükse onunla sınırlı olarak ödenir.

Hasar miktarı konusunda taraflar anlaşamazsa, zarar tespiti hakem veya bilirkişiler aracılığıyla yapılır. Bu raporlar, tazminatın belirlenmesinde önemli delil niteliği taşır. Hakem veya bilirkişi raporunun, genel şartlarda öngörülen süreler içinde düzenlenmemesi halinde taraflar zararlarını her türlü delille ispat edebilir.

IV-) Birden Fazla Sigorta ve Tazminatın Paylaştırılması

Yangın Sigortası Genel Şartları B-6 maddesinde ‘Tazminatın Ödenmesi’ için sigortacının sorumluluğu açıklaması bulunmaktadır.“6.2- Sigortalı şeyler üzerinde birden çok sigorta varsa tazminat miktarının yasa ve bu poliçe hükümlerine göre saptanmasından sonra sigortacı payına düşen kısmı öder.” 

Sigorta sözleşmeleri arasında özel nitelik ve yükümlülük koşulları karşılıklı olarak dikkate alınır. Sigortalı mal üzerinde birden fazla yangın sigortası bulunması halinde ilgili kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere, sigorta şirketleri tazminatı kendi paylarına düşen oranlarda öder. Bu durumda sigortalı, zararının tamamını yalnızca bir sigortacıdan talep edemez; ödeme, poliçeler arasındaki oranlama dikkate alınarak gerçekleştirilir. Yangın sigortası ile nakliyat sigortasının aynı anda teminat sağlaması durumunda ise, yangın sigortacısının sorumluluğu kural olarak nakliyat sigortacısından sonra başlar.

V-) Zamanaşımı Süresi

Yangın sigortasından doğan tazminat talepleri, rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre içinde talepte bulunulmaması veya dava açılmaması halinde, sigortalının tazminat hakkı sona erer. Zamanaşımı süresi, uygulamada sıkça gözden kaçırılan ve hak kaybına yol açan önemli bir husustur.

VI-) Tazminatın Geç Ödenmesi ve Hukuki Sonuçları

Sigorta şirketinin, gerekli belgelerin sunulmasına ve hasarın tespit edilmesine rağmen tazminatı makul sürede ödememesi halinde temerrüt söz konusu olur. Bu durumda sigortalı, yalnızca tazminat bedelini değil, aynı zamanda gecikme faizini ve koşulları varsa munzam zararı da talep edebilir. Yargı kararlarında, sigorta şirketinin haksız gecikmesinin sigortalı aleyhine sonuç doğurmaması gerektiği vurgulanmaktadır.

VII-) Tazminat Uyuşmazlıklarında Başvuru Yolları

Sigorta şirketi ile tazminat konusunda uzlaşma sağlanamaması halinde sigortalı,  dava açabileceği gibi Sigorta Tahkim Komisyonu’na da başvurabilir. Tahkim yolu, daha kısa sürede sonuç alınması bakımından uygulamada sıkça tercih edilmektedir. Tahkim kararları, belirli parasal sınırlar dahilinde kesin nitelik taşımakta ve ilamlı icra yoluyla yerine getirilebilmektedir.

Yangın sigortasında tazminat, yalnızca bir ödeme meselesi değil; sözleşmeye bağlılık, ispat yükü, kusur değerlendirmesi ve zarar hesabı gibi birçok hukuki unsurun birlikte değerlendirilmesini gerektiren bir süreçtir. Sigortalının yükümlülüklerini zamanında ve eksiksiz yerine getirmesi, sigorta şirketinin ise teminat kapsamındaki zararı gecikmeksizin karşılaması, sistemin sağlıklı işlemesi açısından büyük önem taşımaktadır. Uygulamada yaşanan uyuşmazlıklar dikkate alındığında, tazminat rejiminin doğru anlaşılması, hem sigortalılar hem de sigortacılar açısından hak kayıplarının önlenmesinde belirleyici rol oynamaktadır. Bu sebeple alanında uzman avukatlarımızdan süreçle ilgili yardım alabilirsiniz.

NOT: Bu yazımız, bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İzinsiz paylaşılması halinde, hukuki süreç başlatılacaktır.

Dike Hukuk ile iletişime geçmek için:https://wa.me/905337608453

YANGIN SİGORTASINDA TAZMİNAT yazısı ilk önce Dike Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

I-) Yangın Sigortasının Kapsamı

Yangın Sigortası Genel Şartlarına göre ; yangın sigortası ile yangın, yıldırım ve infilak (patlama) durumunun sigorta ile teminat altına alınabilmesidir. Buna göre sadece yangın ile oluşan zararlardan ziyade; duman, buhar ve hararet sebebiyle görülen maddi zararın da sigorta kapsamında olduğu belirtilmiştir. Buradaki amaç yukarıda belirtilen teminatlar kapsamındaki hallerin gerçekleşmesinde zarar gören kişinin maddi olarak korunarak zararını en aza indirmektir.

Yangın Sigortasına Konu Olan Mallar

Yangın sigortalarında, sigorta sözleşmesinin konusunu her türlü taşınır ve taşınmaz mallar oluşturabilir.

1. Taşınmaz mallara ; ev, işyeri, okul, hastane, ofis vb. gibi yangın riski olabilecek yerler örnek verilebilir. Ancak dikkat edilmesi gereken husus, bir taşınmazın yangına karşı sigorta edilmesi halinde (sözleşmede aksine hüküm kurulmadıysa) taşınmazı tamamlayan şeyler ile istinat duvarı, temeller, garaj, yürüyen merdivenler, asansör gibi taşınmazı tamamlayan yapıların da sigorta bedeli kapsamında olduğudur. Taşınmaz dışında bulunan bahçe, bahçede bulunan heykeller, teras, havuz gibi yapılar ise ancak sigorta poliçesinde belirtilmesi durumunda sigortaya dahildir.
2. Taşınır mallarda ise; araba, motor, ev eşyaları, tekne, gemi, depo veyahut dükkan içinde bulunan malları örnek gösterebiliriz. Taşınır malların yangın sigortasındaki dikkat edilmesi gereken husus ise ; sigortalanan şeylerin hepsi için tek bir sigorta bedeli ödenecekse poliçede belirtilmese dahi ikame veya yeni satın alım dolayısıyla sonradan girmiş bulunsa da sigorta kapsamı içindedir. Örneğin bir geminin sigortalanması sonrası eklentilerinde değişiklik ya da ekleme olsa dahi sigorta kapsamında olacaktır.

Son olarak, aksine sözleşme bulunmaması halinde sigorta ettirene ve kendisiyle birlikte oturan aile bireyleri, birlikte yaşadığı kişiler ve çalışanlarına ait şeyler de sigorta kapsamı içinde olacaktır. Dikkat edilmesi gereken bir husus da,  yangının sigorta ettirilen eşyada çıkmasının bir önemi yoktur. Sigorta ettirilen eşya dışında çıkan bir yangın sebebiyle sigorta ettirilen mal zarar görmüş ise sigorta kapsamında sayılmaktadır.

II-) Yangın Sigortasında Ek Sözleşme İle Teminat Altına Alınabilen Riskler

Yangın sigortasında ek sözleşme ile yangın dışı zararlar da teminat kapsamına alınabilmektedir. Bunlar :

• Grev, kargaşalık , halk hareketleri, terör
• Deprem ve yanardağ püskürmesi,
• Sel ve su baskını, yer kayması, fırtına,
• Uçak ve araç çarpması,
• Kötü niyetli hareketler (kundaklama), enkaz kaldırma masrafları…

III-) Yangın Sigortasında Teminat Dışında Kalan Haller

Bazı durumlar sigorta kapsamı dışında kalmaktadır ve sigorta şirketleri tarafından yangın ödemesi yapılmamaktadır. Buna örnek olarak şunlar sayılabilir:

• Sigorta yaptıran yangının çıkmasına kasten sebep olmuşsa veyahut yangın çıkmasına yardım etmiş ise,
• Sigorta yaptıran yangında hasarın artmasına neden olması ve bunun ispatı,
• Sigortalı alet veya makinenin basınca bağlı olarak oluşan deformasyonu,
• Sigorta ettirilen elektrikli aletlerde kendi aksamlarından kaynaklı sorunlar,
• Devlet tarafından sigortalı şeyler üzerinde yapılacak tasarruflar sebebiyle oluşan bütün zararlar,
• Herhangi bir nükleer yakıtın sebep olduğu yangınlar,
• Sigorta ettirilen elektrikli aletin yangın çıkarmaksızın; çalıştığı esnada cereyan sebebi ile kısa devre, voltaj iniş ve çıkışları nedeniyle uğradığı zararlar,
• Yangın sigortasına ek olarak sözleşme ile yangın dışı teminat altına alınmayan hallerin hepsi…

NOT: Bu yazımız, bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İzinsiz paylaşılması halinde, hukuki süreç başlatılacaktır.

Dike Hukuk ile iletişime geçmek için:https://wa.me/905337608453

YANGIN SİGORTASI NEDİR ? yazısı ilk önce Dike Hukuk üzerinde ortaya çıktı.