I-) HARİCEN TAHSİL NASIL YAPILIR

A- ) Haricen Tahsil Nedir ?

Haricen tahsil, alacağın icra veznesi dışında ifa edilmesi, yani borcun icra dosyasına değil doğrudan alacaklıya ödenmesi durumudur.

Borç maddi anlamda sona erse dahi, icra dosyası ve dosyaya bağlı işlemler, dosyaya usulüne uygun beyan ve talepler sunulmadıkça kendiliğinden sona ermiş sayılmayabilir. Özellikle dosya kapsamında banka e-haciz, tapu ve araç haczi, maaş haczi ve üçüncü kişi ihbarnameleri bulunuyorsa, borç haricen tahsil edilmiş  olsa dahi şerhlerin kurum kayıtlarında fiilen devam ettiği, bu nedenle satış, temlik ve kredi işlemleri gibi tasarruflarda sorun yaşandığı görülmektedir.

Bu sebeple haricen tahsil sonrası dosyanın düzgün şekilde kapatılması için aşağıdaki adımları takip etmek gerekir:

• Haricen tahsil beyanının dosyaya sunulması
• Takibin kapatılması veya dosyanın işlemden kaldırılmasının talep edilmesi
• Dosyada mevcut tüm hacizler yönünden açıkça fek talep edilmesi
• Müdürlüğün çıkaracağı harç/masraf kalemlerinin doğru kalemden ödenmesi

En hızlı ve sorunsuz yöntem çoğu dosyada alacaklı veya vekilinin UYAP üzerinden açık irade beyanı içeren dilekçeyi sunmasıdır. Uygulamada müdürlükler, takibin kapatılabilmesi için çoğunlukla alacaklının alacağın kalmadığına dair beyanını aramaktadır. İşlem tesis edildikten sonra ise yalnızca dosya ekranındaki işlem yapıldığına dair kayıt ile yetinilmemelidir. Aksine banka, tapu-tescil, işveren ve üçüncü kişi kayıtlarında hacizlerin durumları da ayrıca kontrol edilmelidir.

B-) Dosyaya Sunulacak Evraklar

1-) Dosyanın Kapatılması Talebi

Dosyaya sunulacak dilekçede, icra müdürlüğünce tereddüde mahal vermeyecek şekilde değerlendirme yapılabilmesi bakımından alacağın sona erdiğine ilişkin iradenin açık ve net biçimde ortaya konulması gerekir.

Bu kapsamda dilekçede;

• Borcun haricen tahsil edildiği
• Alacaklı bakımından alacak kalmadığı
• Buna bağlı olarak takibin kapatılması veya dosyanın işlemden kaldırılması yönünde karar verilmesinin talep edildiği belirtilmelidir.

Uygulamada, söz konusu irade beyanı çoğunlukla borcun haricen tahsil edildiği ve alacaklının takip konusu alacak bakımından herhangi bir talebinin kalmadığı açıkça belirtilmek suretiyle ortaya konulmaktadır. Bu kapsamda, takibin kapatılmasına veya dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmektedir. Anılan beyan ve talepler, UYAP sistemi üzerinden ilgili icra dosyası seçilmek, uygun evrak ve talep türü kullanılmak suretiyle hazırlanıp güvenli elektronik imza ile dosyaya sunulabilmektedir.

2-) Hacizlerin Fekki (Kaldırılması) Talebi

Haricen tahsil ve takipten feragat beyanı tek başına her zaman hacizlerin kurum kayıtlarından otomatik şekilde silinmesini sağlamamaktadır. Dosyada tesis edilmiş banka e-hacizleri, tapu hacizleri, araç hacizleri, maaş ve ücret haczi ve üçüncü kişi ihbarnameleri gibi kayıtlar ayrıca fek edilmedikçe ilgili kurumlar nezdinde kayıtlı kalabilmektedir.

Bu nedenle dilekçede, dosya kapsamında konulan tüm hacizlerin fekki yönünde talep ayrıca ve açık biçimde yer almalıdır. İşlemlerin hızlandırılması bakımından, bilinen hacizlerin mümkün olduğunca tek tek belirtilmesi tercih edilmelidir.

İspat ve mahsup tartışmalarını önlemek bakımından mümkünse açıklama kısmına dosya bilgisi yazılması önerilir.

Alacaklı veya alacaklı vekili tarafından sunulacak dilekçede alacağın tamamen tahsil edildiği ve takibin kapatılması ve işlemden kaldırılması talebi ile dosyadaki tüm hacizlerin fekkinin istendiği açıkça belirtilmelidir. Dosyada birden fazla haciz türü mevcut ise, işlemlerin hızlı yürütülebilmesi adına hacizlerin liste halinde sunulması uygulamada süreci belirgin ölçüde kolaylaştırır.

C-) Harç ve Masraflar Nasıl Ödenir ?

Haricen tahsil hâlinde uygulamada en fazla tereddüt yaratan hususlardan biri, dosya ekranında görülen harç ve masraf kalemleridir. Zira borcun ödenmiş olması, dosyada daha önce gerçekleştirilen tebligat, posta, müzekkere, haciz ve benzeri takip işlemleri nedeniyle doğmuş giderleri kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ayrıca bazı işlemlerin tesis edilebilmesi, müdürlükçe belirlenen belirli masraf kalemlerinin ödenmesine bağlı olabilmektedir.

Bu nedenle ödeme yapılmadan önce, dosyada hangi kalem için hangi tutarın tahakkuk ettirildiği açık biçimde tespit edilmelidir. Nitekim yanlış masraf veya harç kalemi üzerinden yapılacak ödeme, eksik ya da hatalı tahsilat sonucunu doğurabileceği gibi, talep edilen işlemin gecikmesine de yol açabilmektedir. Uygulamada ödemeler; icra veznesine dosya numarası bildirilmek suretiyle, UYAP ödeme ekranları üzerinden ilgili kalem seçilerek veya müdürlüğün yönlendirdiği usule göre gerçekleştirilmektedir.

Harçlar Kanunu ile icra harçlarına ilişkin düzenlemeler uyarınca, icra takiplerinde tahsil harcı başta olmak üzere bazı harçlar nispi nitelik taşımakta; tahsilatın dosya içinden veya dosya dışından yapılmasına göre farklı sonuçlar doğabilmektedir. Haricen tahsil hâlinde de, takip dosyasında tahsil, kapatma ve fek işlemlerine bağlı çeşitli harç ve masraf kalemleri ortaya çıkabilmektedir. Bu itibarla, haricen tahsil beyanının dosyaya sunulmasından sonra müdürlükçe tahakkuk ettirilen kalemler, dosyanın niteliğine ve daha önce tesis edilen işlemlere göre değişebileceğinden, ödeme bakımından esas alınması gereken tutar dosya ekranında görülen kalem olmalı; ödeme de buna uygun şekilde tamamlanmalıdır.

GÜNCEL POSTA/TEBLİGAT MASRAFLARI

Dosyada yer alan posta gideri, tebligat gideri ve müzekkere gideri kalemleri, PTT’nin yürürlükteki ücret tarifesine göre belirlenmekte olup icra müdürlüğünce UYAP içindeki dosya ekranına yansıtılan tutar esas alınarak yatırılmakta ve işlem bu ödeme üzerine tesis edilmektedir.

26.01.2026 tarihli PTT ücret tarifesine göre normal tebligat 100 grama kadar 210 TL, 250 grama kadar 270 TL, 500 grama kadar 290 TL, 1.000 grama kadar 300 TL; sonraki her 1.000 gram ve kesri için 35 TL ilavelidir. MTS tebligat 100 grama kadar 245 TL, 250 grama kadar 305 TL, 500 grama kadar 325 TL, 1.000 grama kadar 335 TL; sonraki her 1.000 gram ve kesri için 35 TL ilavelidir.

Hızlı tebligat 100 grama kadar 420 TL, 250 grama kadar 430 TL, 500 grama kadar 470 TL, 1.000 grama kadar 520 TL; sonraki her 1.000 gram ve kesri için 70 TL ilavelidir. Ayrıca sık kullanılan ek hizmetlerde taahhüt 65 TL, alma haber 35 TL (e-posta ile 17,50 TL) ve cevap istemli 110 TL olarak uygulanmaktadır.

Dosyada görülen posta veya tebligat gideri kalemi, hangi tebligat türü seçildiğine ve evrak ağırlığına göre değiştiğinden ödeme mutlaka dosyada çıkan kalem üzerinden yapılmalıdır.

Haricen tahsil sonrası  masraf kalemleri haricen tahsil beyanı ve kapatma ve fek sürecinde uygulamada en sık karşılaşılan masraflar;

• İşlemden kaldırma(fek) müzekkereleri için posta/tebligat gideri
• Üçüncü kişilere (İİK 89) fek bildirimleri için tebligat gideri
• Bankalara, tapuya, tescile yazılan yazılar için posta gideri
• Dosyada daha önce yapılmış tebligat ve haciz işlemlerinden kalan posta masraf bakiyesi şeklindedir.

Bu kalemler dosyaya yansıdığında, işlemlerin gecikmemesi için dosyada çıkan tutarlar üzerinden ve doğru kalem seçilerek ödeme yapılmalıdır.

II-) DOSYADAKİ HACİZLER NASIL KALDIRILIR

İcra müdürlüğünce fek işlemi tesis edildikten sonra, ilgili kurumlara çoğunlukla elektronik sistemler üzerinden veya müzekkere ile bildirimde bulunulmaktadır. Bununla birlikte, kurumların kendi iç işleyişi ve kayıt güncelleme süreçleri nedeniyle, haciz, bloke ve şerhlerin fiilen kaldırılması her zaman eşzamanlı olarak gerçekleşmeyebilir. Bu sebeple, dosyada fek işleminin tesis edildiğini gösteren kayıt ve müzekkere bilgilerinin temin edilmesi ve ilgili kurum nezdinde sürecin ayrıca takip edilmesi, kısıtlamaların fiilen ortadan kaldırılmasını hızlandıran önemli bir uygulama pratiğidir.

A-) Tapu Haczi

Tapu hacizleri bakımından, icra müdürlüğünce ilgili tapu müdürlüğüne fek yazısı gönderilmektedir. Ancak haciz şerhinin tapu kayıtlarından kaldırılması, ilgili müdürlüğün işleme alma ve kayıt güncelleme sürecine bağlı olarak gerçekleşmektedir. Bu nedenle, özellikle taşınmazın devri, satışı veya sair tasarruf işlemleri söz konusu ise, yalnızca fek yazısının gönderildiği bilgisiyle yetinilmemelidir. Haciz şerhinin tapu sicilinden fiilen terkin edilip edilmediği ayrıca teyit edilmelidir.

B-)  Araç Haczi

Araç hacizlerinde, icra müdürlüğünce ilgili trafik tescil birimine fek bildirimi yapılmaktadır. Bununla birlikte, elektronik sistemler ile tescil kayıtlarındaki güncellenme süreleri değişkenlik gösterebildiğinden, fek işlemi sonrasında haciz şerhinin fiilen kaldırılıp kaldırılmadığı ilgili kayıtlar üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.

C-) Üçüncü Kişilerdeki Hak ve Alacak Hacizleri (İİK m.89)

İİK m.89 uyarınca, borçlunun üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacakları haczedilebilmekte ve bu kapsamda ilgili üçüncü kişiye haciz ihbarnamesi gönderilebilmektedir. Haricen tahsil sonrasında takip dosyası kapatılıyor olsa dahi, söz konusu ihbarnamelere bağlı kesinti ve ödeme kısıtlarının üçüncü kişi kayıtlarında bir süre daha devam etmesi mümkündür. Bu nedenle dosyanın kapatılması talebi ile birlikte, ilgili üçüncü kişilere yönelik fek bildiriminin yapılıp yapılmadığı ve bu bildirimin fiilî sonucunun gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca kontrol edilmelidir.

1-) İşverenden Maaş ve Ücret Haczi

İşverene maaş haczi müzekkeresi veya İİK m.89 ihbarnamesi tebliğ edilmişse, haricen tahsil sonrası fek yazısı gönderildiğinde kesintinin durması gerekmektedir. Bordro ve muhasebe dönemine bağlı kısa gecikmeler olabileceğinden işveren muhasebesi ile teyit edilmesi önemlidir.

2-) Bankalar Nezdindeki Haciz

Bankada haciz çoğunlukla bloke, e-haciz veya İİK m.89 ihbarnamesi şeklinde görülür. Fek bildirimi gönderilmiş olsa dahi bankanın iç süreçlerine bağlı gecikmeler yaşanabileceğinden, blokajın fiilen kaldırıldığı ayrıca kontrol edilmelidir.

3-) Diğer Üçüncü Kişiler

Kira alacağı, müşteri ödemesi gibi üçüncü kişi borçları da İİK m.89 ile haczedilebilir. Haricen tahsil sonrası ilgili üçüncü kişiye fek bildiriminin ulaştığı ve ödemenin artık tarafına yapılması gerektiği bilgisi teyit edilmelidir.

III-) ÖNEMLİ HUSUSLAR

Haricen tahsil beyanı ile buna bağlı taleplerin dosyaya sunulmasından sonra, kapanış işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığının hem dosya bazında hem de ilgili kurum kayıtları nezdinde ayrıca denetlenmesi gerekir. Bu kapsamda öncelikle UYAP üzerinden dosya içeriği incelenerek, takibin durumunun güncellenip güncellenmediği, dosyanın kapatılması veya işlemden kaldırılmasına ilişkin işlemlerin sisteme işlenip işlenmediği ve haciz kayıtları bakımından fek işlemlerinin tesis edilip edilmediği kontrol edilmelidir.

Bununla birlikte, dosya üzerinde işlem yapılmış görünmesi tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Ayrıca ilgili kurumlar nezdinde fiilî sonucun gerçekleşip gerçekleşmediği de teyit edilmelidir. Bu çerçevede, bankalar nezdindeki hesap blokelerinin kaldırıldığı, tapu ve araç kayıtlarındaki haciz şerhlerinin terkin edildiği, işveren tarafından maaş kesintisinin durdurulduğu ve üçüncü kişiler nezdinde İİK m.89 kapsamında doğan ödeme ve tasarruf kısıtlarının sona erdiği ilgili kayıt ve uygulamalar üzerinden doğrulanmalıdır.

Haricen tahsil sonrasında icra dosyasının usulüne uygun biçimde sonuçlandırılması, çoğu durumda tek bir işlemle tamamlanabilecek nitelikte değildir. Bu süreçte; haricen tahsil ve alacağın sona erdiğine ilişkin beyanın dosyaya sunulması, takibin kapatılmasının veya dosyanın işlemden kaldırılmasının talep edilmesi, dosyada tesis edilmiş tüm hacizlerin fekkinin istenmesi ve müdürlükçe belirlenen harç ile masraf kalemlerinin usulüne uygun şekilde ödenmesi işlemlerinin birlikte yürütülmesi gerekmektedir. Uygulamada dosyanın kapatıldığına ilişkin kayıt, haciz şerh ve kısıtlamalarının ilgili kurumlar nezdinde fiilen ortadan kalktığı ayrıca teyit edilmedikçe, tek başına yeterli kabul edilmemelidir.

Hak kaybı ve gecikme yaşanmaması bakımından somut dosya içeriğine göre işlemlerin alanında uzman avukat tarafından takip edilmesi önem taşır.

NOT: Bu yazımız, bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İzinsiz paylaşılması halinde, hukuki süreç başlatılacaktır.

Dike Hukuk ile iletişime geçmek için: https://wa.me/905337608453

HARİCEN TAHSİL İLE İCRA DOSYASI NASIL KAPANIR ? yazısı ilk önce Dike Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

Bu yazıda, yabancı para borcuyla icra takibinin nasıl yapılacağı, hangi hükümlerin uygulanacağı ve uygulama sırasında dikkat edilmesi gereken hususlar ele alınacaktır.

I. Yabancı Para Borcu Nedir ?

Yabancı para borcu, borcun konusu olan para biriminin borcun ifa edileceği yerin resmi para birimi olmadığı borçlardır. Ödenecek para birimiyle milli para biriminin farklılık gösterdiği anlamına gelir. Türkiye’ de Dolar, Euro, Frank, Sterlin, Ruble, Leva, Dinar, Riyal, Manat vb. yabancı para birimleriyle borcun ödenmesi bu kapsamdadır.

Yabancı para borçları gerçek ve gerçek olmayan yabancı para borçları olarak ikiye ayrılmaktadır. Gerçek para borcunda borcun ifasının yabancı para borcuyla yapılması zorunludur. Gerçek olmayan para borcunda ise sözleşmede yabancı para olarak ödenmesine karar verilmiş olsa da ödemenin TL karşılığında yapılacağı anlamına gelir.

Yabancı para borcunun hukuki niteliğiyle ilgili ayrıntılı bilgi almak için sitemizde yer alan “Yabancı Para Borcu Nedir?”  başlıklı makalemize  bakabilirsiniz.

II. Hangi Mevzuat Uygulanır ?

– İcra İflas Kanunu m.58 vd.

– Türk Borçlar Kanunu

Türk Borçlar Kanunu‘nun 99.maddesine göre konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir. Ancak yine Türk Borçlar Kanunun 26.maddesine dayanarak sözleşme serbestisi doğrultusunda borcu yabancı para olarak belirleyebilirler. Yabancı para olarak kararlaştırılan borçların ifası ve icrası bazı özel hükümlere tabidir.

III. Yabancı Para Borcu İle İcra Takibinde Yapılması Gerekenler

İcra takibi ilamsız ve ilamlı icra takibi olarak ikiye ayrılır. İİK.m.42 vd. anlatılan ilamsız icra takibi türleri mahkeme kararı olmadan yapılırken, İİK.m.32 vd. anlatılan ilamlı icra takibi mahkeme kararına dayanarak yapılan takiptir. Ayrıca ilam olmadığı halde ilam niteliği taşıyan belgelerde de ilamlı icra takibi yapılabilir. İcra takibi belirlenirken ilam veya ilam niteliğinde belgenin var olup olmadığına göre icra takibi belirlenir.

A. İlamsız İcra Takibi

Öncelikle ilamsız icra takibi başlatmak için neler yapılması gerektiği ardından söz konusu borcun yabancı para borcu olmasından kaynaklı ilamsız icrada neler yapılacağı üzerinde duracağız.

İlamsız icra takibi, alacaklının icra müdürlüğüne başvurarak borçlu aleyhine icra süresi başlatmasıdır. Alacaklı takip talebi hazırlar, bu talep yetkili icra dairesine sunulur ( günümüzde bu işlem UYAP sisteminden de yapılabilmektedir ). Daha sonra ödeme emri hazırlanır ve borçlunun adresine tebliğ edilir. Ödeme emrinde borcun miktarı, sebebi, 7 gün içinde ödenmesi veya bu süre içerisinde itiraz edilmesi gerektiği bildirilir. Aksi halde takip kesinleşir ve süreç devam eder.

İlamsız icra takibi yabancı para alacaklarında en çok kullanılan icra takibidir. Alacağın yabancı para olmasından kaynaklı dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır:

• İcra takibine konu olan alacak için takip talebinde bulunulurken yabancı para cinsi açık bir şekilde belirtilmelidir. ( Örneğin : 10.000-USD alacak .
• Takip talebine Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın takip günündeki ilgili döviz kuruna göre Türk lirası karşılığı eklenmelidir. Uygulamada efektif satış kuru referans alınmaktadır.
• TCMB’nin günlük döviz kurları her gün saat 15:30’da açıklanmaktadır. Dolayısıyla takip tarihinde bu saatten sonraki kurlar baz alınmalıdır.
• Kur hesabının hangi tarihe göre yapıldığı açıkça belirtilmelidir.
• Yasal süre içerisinde ödeme emri hazırlanır ve borçluya tebliğ edilir. Yedi günlük yasal süre içerisinde borçlunun itiraz etme hakkı bulunur . İtiraz durumunda alacaklının itirazının iptali veya kaldırılması için ayrıca hukuki yollara başvurması gerekir.

B. İlamlı İcra Takibi

İlamlı icra takibinde alacaklı kesinleşmiş mahkeme kararını veya ilam niteliğindeki belgeyi ekleyerek başvuruda bulunur. İcra müdürlüğü, alacaklının başvurusu üzerine borçluya yönelik icra emri düzenler. Bu belge, borçlunun mahkeme kararında belirtilen yükümlülüğü belirli süre içerisinde yerine getirmesini talep eder. İcra emrinin usule uygun yapılmasından sonra yedi gün içinde karar yerine getirilmelidir. Yerine getirilmediği takdirde alacaklının haciz talebi hakkı doğmaktadır. Borçlu ilamsız icrada olduğu gibi itiraz etme hakkına sahip değildir. Yalnızca usul hatalarına ve şekli hatalara itiraz edebilmektedir.

İlamlı icra takibinde alacağın yabancı para olması durumunda dikkat edilmesi gereken hususlar vardır. Bunlar şu şekildedir:

• Öncelikle yabancı para borcunun olduğuna dair bir mahkeme kararı veya ilam niteliğinde belge bulunması gerekmektedir.
• İlamda yer alan para birimine dikkat edilmelidir. Açık bir şekilde belirtilmelidir.
• Mahkeme kararında Türk Lirası veya yabancı para ile ödenmesi açık bir şekilde belirtilmelidir.
• Yasal süre içerisinde icra emri düzenlenip borçluya usulüne uygun tebliğ edilmektedir. Borçlu icra emrini tebliğ aldıktan sonra itiraz etme hakkına sahip değildir. Borcun varlığı mahkeme kararıyla sabit olduğundan yalnızca usuli bir problem durumunda itiraz edilebilmektedir. Borçlu hukuken verilen süre içerisinde ödeme yapmadığı takdirde alacaklı haciz talebinde bulunabilmektedir.

IV. Yabancı Para Borcuyla İcra Takibinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

• Alacak yabancı para olarak açıkça belirtilmelidir.
• Alacağın Türk Lirası karşılığı net bir şekilde belirtilmelidir.
• Kur hesabı yapılırken tarih belirli ve net olmalıdır.
• Günlük döviz kurlarında Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın resmi web sitesi baz alınmalıdır.
• Talep edilen feriler ayrı ayrı gösterilmelidir .
• Yapılacak faiz türü belirtilmelidir.
• Faiz kural olarak yabancı para üzerine yapılır fakat taraflar sözleşme serbestisine dayanarak faiz oranını kendileri belirleyebilir. Kendileri belirlemediği takdirde yasal faiz hükümleri geçerlidir.
• Yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi durumunda, alacaklının bu borcu vade veya fiili ödeme günündeki Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir.

Bu hususlara kesinlikle dikkat edilmelidir. Bu alanda deneyimli bir avukatla çalışılması oldukça büyük önem arz etmektedir. Faiz türünde yapılan bir hata, yanlış kur tarihine göre işlem yapma, takip talebinde eksik veya yanlış bilgilerin olması, borçlunun iyi niyetle olmayan itirazları sebebiyle sürecin uzamasına veya hak kayıplarına neden olabilmektedir.

V. Yabancı Para Borcuyla İlgili Emsal İçtihat

Yabancı para borcuyla icra takibi teknik bilgiler gerektirmektedir. Takip yapılırken doğru takip yolunu seçmek ve  hata yapmamak için özen göstermek gerekir. Aksi takdirde hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle yabancı paralarla ilgili icra takibi hakkında bilgi almak isterseniz alanında uzman avukatlarımıza ulaşabilirsiniz.

A. Ödeme Emrinde Yabancı Paranı Türk Lirası Karşılığı Gösterilmelidir

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E. 2005/54 K. 2005/3689 T. 25.02.2005

” İİK.nun 58/3. maddesi gereğince alacaklı yabancı para alacağının TL. karşılığını (HED.) takip talepnamesinde ve buna bağlı olarak ödeme emrinde (İİK.nun 60/1.mad.) göstermek zorundadır. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında resen gözönünde tutulmalıdır. (HGK.nun 12.05.1999 tarih ve 1999/12-271 E.-99/301 K. sayılı kararı) somut olayda gözlendiği gibi takip talepnamesinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının ve faizinin TL. karşılığı gösterilmediğinden Mahkemece resen takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sonuca gidilmesi doğru değildir. (HGK.nun 6 Ekim 2004 tarih ve 2004/1-433 E. sayılı kararında da benimsendiği üzere kamu düzenine aykırılıkta aleyhe bozma ilkesi irdelenemeyeceğinden mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Tarafların temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), bozma nedenine göre sair hususların incelenmesine yer olmadığına, 25.02.2005 gününde oybirliğiyle karar verildi. ”

B. Yabancı Para Borcunun Döviz veya TL Cinsen Ödenmesi Seçimlik Hakkı

Yabancı Para Borcunun Döviz veya TL Cinsen Ödenmesi Seçimlik Hakkı

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2002/7107 K. 2002/7480 T. 26.11.2002

” DAVA: Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı sebeplerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içerisinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

1- Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici nedenlere ve özellikle mahkemece, Dairemizin 25.4.2000 günlü bozma kararına uyulmakla yetkiye yönelik temyiz itirazının kesinleşmiş bulunmasına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- BK.nun 83. maddesinin 3678 S. Kanun ile eklenen fıkra hükmüne göre yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi durumunda, alacaklının bu borcu vade veya fiili ödeme günündeki Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Mahkemece, bu yön ve takip talebindeki istem gözetilerek, yabancı paranın fiili ödeme günündeki Türk parası karşılığının tahsiline olanak sağlayacak biçimde itirazın iptal edilmesine karar verilmesi gerekirken, yabancı paranın aynen tahsiline olanak sağlayacak biçimde karar verilmesi doğru olmadığı gibi, kredi sözleşmesinin döviz kredisiyle ilgili 19. maddesi hükmüne göre araştırma yapılmadan talep edilen senelik %25 oranında faize hükmedilmesi de isabetli değildir.

SONUÇ: Yukarda 1 s. bentte açıklanan sebeplerle davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 s. bentte açıklanan sebeplerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istem halinde iadesine, 26.11.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. ”

YABANCI PARA BORCU İLE İCRA TAKİBİ NASIL YAPILIR ? yazısı ilk önce Dike Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

Tehir-i icra, uygulamada icranın durdurulması olarak da adlandırılan ve bir ilama karşı istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurulması hâlinde, bu kararın kesinleşmesine kadar icra edilmesinin geçici olarak durdurulmasını sağlayan hukuki bir enstrümandır.

Tehir-i icra yalnızca ilamlı icra takiplerinde söz konusu olabilir. İlamsız icra takiplerinde borca itiraz takibi kendiliğinden durdururken, ilamlı icrada itiraz icra işlemlerini durdurmaz. Bu nedenle ilamlı icra takibiyle karşı karşıya kalan borçlu, kanun yolu incelemesi devam ederken icra işlemlerinin durdurulmasını talep etme imkânına sahiptir.

Bu kurumun temel amacı, henüz kesinleşmemiş bir mahkeme kararının icra edilmesi nedeniyle borçlu açısından telafisi güç veya imkânsız zararların ortaya çıkmasını önlemektir.

II. Tehir-i İcra Neden Önemlidir?

Mahkeme kararları, kural olarak kesinleşmeden icra edilebilir nitelikte olabilir. Ancak bu kararlar, istinaf veya temyiz incelemesi sonucunda bozulabilir, kaldırılabilir veya değiştirilebilir.

Henüz kesinleşmemiş bir ilamın icraya konulması hâlinde:

• Borçlu, kararın sonradan bozulması durumunda dahi fiilen telafisi güç zararlarla karşılaşabilir.
• Yapılan icra işlemlerinin geri alınması, uygulamada ciddi güçlükler doğurabilir.
• Taraflar arasındaki menfaat dengesi, borçlu aleyhine orantısız şekilde bozulabilir.

Tehir-i icra kurumu, bu riskleri bertaraf etmeyi amaçlayan geçici bir hukuki koruma sağlar. Bu yönüyle tehir-i icra, hem borçlunun haklarını güvence altına alan hem de kanun yolu incelemesinin etkinliğini koruyan bir mekanizma olarak önem taşır.

Nafaka alacaklarına ilişkin icra takiplerinde tehir-i icra kararı verilmesi İcra ve İflas Kanunu (İİK) m.36 uyarınca mümkün değildir.

III. İcranın Durdurulması Hangi Aşamada Gündeme Gelir?

İcranın durdurulması, kural olarak şu hallerde gündeme gelir:

• Ortada ilam niteliğinde bir mahkeme kararının bulunması
• Bu karara karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulmuş olması
• Karar henüz kesinleşmemiş olmasına rağmen ilamlı icra takibinin başlatılmış olması

Borçlunun aleyhine icra işlemlerinin fiilen başlamış olması gerekir. Bu durumda borçlu, kanun yolu incelemesi sonuçlanıncaya kadar icra işlemlerinin geçici olarak durdurulması talebiyle icra hukuk mahkemesine başvurabilir.

IV. Tehir-i İcra Süreci Nasıl İşler?

Tehir-i icra sürecine genel olarak bakıldığında, aşağıdaki aşamalar çerçevesinde ilerlediği görülmektedir:

• Tehir-i icra süreci, ilamlı icra takibinin borçluya tebliğ edilmesiyle başlar. Bu aşamada borçlu, henüz kesinleşmemiş bir mahkeme kararının icra edilmesi riskiyle karşı karşıya kalır.
• Borçlunun icra işlemlerinin durdurulmasını talep edebilmesi için; yerel mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren yasal süre içerisinde istinaf veya temyiz kanun yoluna başvurması ve ayrıca yerel mahkemeden bu başvuruya ilişkin derkenar belgesini alması gerekmektedir. Derkenar, yerel mahkeme kararına istinaden kanun yoluna başvurulduğunu gösteren resmi belgedir.
• Derkenar belgesinin icra dosyasına sunulmasının ardından, icra müdürlüğünden mehil vesikası alınabilmesi amacıyla dosya/kapak hesabının oluşturulması talep edilir. Kapak hesabı sayesinde borçlu, güncel borç durumunu öğrenir. Dosya borcu yönünden 3 ay (90 gün) ileri tarihli dosya hesabı, faizi ve masrafları ile hesaplanır. Hesaplanan bu tutar borçlu tarafından icra dosyasına teminat olarak yatırılır ve teminatın yatırılmasını takiben icra müdürlüğü tarafından mehil vesikası düzenlenir.
• Mehil vesikası ile borçluya mahkemeden tehir-i icra kararı getirmesi için 60 veya 90 günlük, dosyanın niteliğine göre değişebilen bir süre tanınır. Mehil vesikasına dayanılarak icra hukuk mahkemesine değişik iş başvurusu yoluyla tehir-i icra talebinde bulunulur. Mahkeme, talebi uygun bulursa icra işlemlerini istinaf veya temyiz incelemesi sonuçlanıncaya kadar durdurur. Bu süre boyunca icra takip işlemleri askıya alınır; ancak borç ilişkisi sona ermez.

İcranın durdurulması kararının alınması uygulamada karmaşık görünebilir. Ancak sürecin sistemli ve usulüne uygun şekilde yürütülmesi hâlinde, tehir-i icra etkin bir hukuki koruma sağlar. Bu korumanın geçici olduğu ise unutulmamalıdır.

NOT: 7343 Sayılı Kanun Değişikliğinin Sürece Etkisi

30 Kasım 2021 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik kanununun 5. maddesi ile tehir-i icra kararının verilmesi yetkisi, bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay’dan alınarak takibin yapıldığı yer icra hukuk mahkemelerine verilmiştir.

Bu düzenleme, tehir-i icra taleplerinin daha hızlı ve pratik şekilde değerlendirilmesini amaçlamaktadır.

V. Tehir-i İcranın Hukuki Niteliği

Tehir-i icra:

• Mahkeme kararını ortadan kaldırmaz
• Borcu sona erdirmez
• Kesin bir çözüm sağlamaz

Bu yönüyle tehir-i icra, taraflar arasındaki menfaat dengesini koruyarak nihai karar verilene kadar geçici bir koruma sağlar; ancak kesin hüküm etkisi doğurmaz.

VI. Sonuç

Tehir-i icra, icra hukukunda hem borçlu hem de alacaklı açısından büyük önem taşıyan bir kurumdur. Doğru zamanda ve usulüne uygun şekilde talep edilmediğinde, telafisi güç sonuçlar doğurabilir.

Bu nedenle her somut olayın kendi koşulları içinde değerlendirilmesi ve sürecin usul bilgisi gerektirdiği unutulmamalıdır.

NOT: Bu yazımız, bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İzinsiz paylaşılması halinde, hukuki süreç başlatılacaktır. Dike Hukuk ile iletişime geçmek için: https://wa.me/905337608453

İCRANIN DURDURULMASI (TEHİR-İ İCRA) NEDİR ? yazısı ilk önce Dike Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

I-) GERÇEK OLMAYAN YABANCI PARA BORCU

Gerçek olmayan yabancı para borcu, sözleşmede yabancı paranın ödenmesi kararlaştırılmış olsa dahi ödemenin TL karşılığında yapılmasıdır. Bu da ancak sözleşmede aynen ifa ya da buna benzer nitelikte bir hüküm kurulmamış ise gerçekleşir. Gerçek olmayan yabancı para borçlarında, borçlu lehine bir seçim şansı sağlanmıştır. Borçlu isterse yabancı para ile ödeme yapabilirken isterse de  ödeme günündeki yabancı paranın rayiç bedeli üstünden TL olarak ödeme yapıp seçme şansını kullanarak borçtan kurtulabilir. Bu seçme şansına da seçimlik yetki adı verilmektedir. Söz konusu rayiç bedel, ödeme günündeki TC Merkez Bankası’nın resmi kuru baz alınarak hesaplanmaktadır. (Bknz. 6098 sayılı TBK. m.99/II “Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir.”)   Alacaklının bu aşamada borçlunun bu seçimlik yetkisine bir etkisi olamaz. Borçlunun TL ödeme teklifinin alacaklı tarafından reddedilmesi, alacaklıyı alacaklı temerrüdüne düşürür. Alacaklının, borcun yabancı parayla ödemesini isteme hakkı da yoktur.

II-) GERÇEK YABANCI PARA BORCU

Borçlunun borçlandığı yabancı parayı aynen ifası zorunlu olduğu, borçlunun seçimlik yetkisi bulunmayan yabancı para borçları gerçek yabancı para borçlarıdır. Genel olarak kabul edildiği üzere, söz konusu yabancı para birimiyle ifa sonradan imkânsızlaşırsa (örneğin para biriminin tedavülden kalkması gibi), borç sona ermeyip, borçlunun TL üzerinden ödeme yaparak borcundan kurtulabileceği kabul edilmektedir. Bu durumda çevirinin, Yargıtay kararlarınca fiili ödeme tarihindeki kura göre yapılacağı belirtilmektedir.

Gerçek yabancı para borçlusunun temerrüde düşmesi durumunda, alacaklı vade ödeme tarihi kur üzerinden TL olarak ödeme yapılmasını isteyemez. Borcun aynen ifasına karar verilmesi durumunda borçlu da alacaklı da paranın TL olarak ödenmesini isteyemez. Temerrüt durumunda faiz, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunu’nun 4-a “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” şeklinde uygulanır.

Gerçek yabancı para alacağının icra takibine konu olması durumunda İcra İflas Kanunu yabancı para üzerinden icra takibi yapılmasını yasaklamıştır. Bu nedenle alacak, takip tarihi itibariyle TL karşılığı üzerinden gösterilir. Ancak takip sırasında işlenen faiz yukarıda bahsettiğimiz Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunu’na göre belirlenir. Kısacası İcra takibi yabancı parayı TL’ye dönüştürmez. Yabancı para borcu ile ilgili uzman avukatlarımıza icra takibi ve dava konularınız ve sorularınız için ulaşabilirsiniz.

Yargıtay Kararı – 3. HD., E. 2021/1761 K. 2021/11255 T. 11.11.2021

“Somut olayda her ne kadar mahkemece, takip dosyasında borcun yabancı para borcu olup olmadığı, yabancı para borcu ise hangi tarihteki kur üzerinden Türk parasına çevrildiğinin anlaşılamadığı belirtilmiş ise de; dava konusu takipte 9.400 Euro alacağın takip tarihindeki Türk Lirası karşılığı olan 16.685 TL, asıl alacak olarak gösterilmiş; 8.463 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 25.148 TL üzerinden takip başlatılmış, itiraza uğrayan toplam takip miktarı olan 25.148 TL üzerinden de harç yatırılmak suretiyle itirazın iptali davası açılmıştır.

Bu durumda mahkemece, davacının alacağını Türk Lirası olarak talep ettiği, faiz oranı ile başlangıç tarihinin takip talebinde gösterilmemesinin ise şikayete tabi olduğu ve bu yönde bir şikayet de bulunmadığı gözetilerek, işin esasının incelenmesi ve varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenle hükmün HUMK’nın 428. maddesi gereğince davacı yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK’nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK’nın 440.maddesi gereğince karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 11/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.”

NOT: Bu yazımız, bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İzinsiz paylaşılması halinde, hukuki süreç başlatılacaktır.

Dike Hukuk ile iletişime geçmek için: https://wa.me/905337608453

YABANCI PARA BORCU NEDİR? yazısı ilk önce Dike Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

Menfi tespit davası, iddia edilen bir borç ilişkisine karşın kişinin borçlu olmadığını kanıtlaması için mahkeme huzurunda bu tespitin yapılması davasıdır.

Menfi tespit, bir hak ve hukuki ilişkinin mevcut olmadığının ortaya konulması için açılan bir dava türüdür. Bu dava türü Hukuk Muhakemeleri Kanunu 106. maddesi ve İcra İflas Kanununun 76. maddesinde düzenlenmiştir.

Borçlu icra takibi başlatılmadan veya başlatıldıktan sonra zamanaşımı süresine tabii olmaksızın bu dava yoluna başvurabilmektedir.

İcra takibi başlatılmadan önce alacaklı tarafından borçluya  karşı senede ve belgeye dayalı olarak  alacak talebinde bulunması halinde borçlunun, borçlu olmadığını tespit ettirmesi ve borçtan bu dava yolu ile kurtulması mümkündür.

Ancak bu dava yoluna başvurulabilmesi için borcun gerçek dışı olması, borcun ileri sürüldüğü belgelerin sahte olması, borcun ödenmiş olmasına karşın alacaklı tarafından kötü niyetli olarak alacak talepte bulunulması gibi olguların var olması aranır. Örneğin kişinin imza atmadığı bir belgeye ilişkin alacak talebinde bulunan alacaklıya karşı, borçlu tarafından icra takibi başlatılmadan önce menfi tespit davası açabilmektedir.

Borçlu, icra takibinden önce menfi tespit davası açması halinde alacaklının icra takibini durdurması için alacağın %15’i oranında teminat yatırarak açılacak olan icra takibin durdurulmasını sağlayabilir. İhtiyati tedbir talebi ve yatırılan teminat bedeli üzerine mahkemece açılacak olan takibin, menfi tespit davası sonuçlanana kadar durmasına karar verilebilmektedir.

Bir diğer menfi tespit davası yolu ise icra takibi başlatıldıktan sonra  açılması halidir. Borçluya tebliğ edilen icra takibine yönelik olarak menfi tespit davası açılması mümkündür. Borca itiraz edildiğinde takip durmuş olduğundan menfi tespit davası açılamamaktadır. Ödeme borcuna itiraz edilmemesi halinde hukuki yarar bulunması ve üzerine menfi tespit davası açılması mümkündür.

Menfi tespit davasının açılması ile icra takibi re’sen durdurulmaz ancak sayılı hallerde icra takibi durdurulabilir. Şöyle ki; icra takibine konu borç miktarının tamamının icra dosyasına depo edilmesi ve alacağın %15’i oranında teminat yatırılması halinde icra takibi durmaktadır. Dosya haciz ve satış aşamasında ise dosya borcu ve teminat yatırıldığı halde satış durdurulur ve hacizler kaldırılır. İhtiyati tedbir talebinin bulunmaması halinde açılan icra takibindeki işlemler devam etmekte olup satış ve haciz işlemleri de durdurulmamaktadır.

Bu dava açılmadan önce dikkat edilmesi gereken en önemli husus davayı açan tarafın davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunu ispat edilmesidir. HMK 114/h maddesinde düzenlenen ve dava şartı olan hukuki yararın, davayı açan taraf adına bulunmaması üzerine mahkemece davanın usulden reddine karar verilmektedir.

II-) YETKİLİ VE GÖREVLİ MAHKEME

Menfi tespit davasında yetkili mahkeme, İcra İflas Kanunu madde 76 gereğince; takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi olabileceği gibi, dava davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.

Görevli mahkeme ise Asliye Hukuk Mahkemesidir. Ancak alacağın niteliğine göre görevli mahkeme değişkenlik göstermektedir. Dava açılmadan önce bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.

III-) AÇILAN DAVA SONUCUNDA

A-) DAVANIN KABULÜ

Kişi borçlu bulunmadığı bir parayı ödemekten kurtulmaktadır. Alacaklı haksız ve kötü niyetli olması halinde belirtilen borç miktarının %20’sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilir. Ancak tazminata hükmedilmesi için alacaklının haksız ve kötü niyetli olma şartı aranmaktadır. Borçlu adına icra takibi başlatılmış ise icra takibi karar ile durur ve takibin iptaline karar verilir.

B-) DAVANIN REDDİ

Dava alacaklı lehine neticelenmiş olur ve ihtiyati tedbir kararı kaldırılır. Alacaklı tarafından icra takibi başlatılmış ise takip durdurulması kararı kaldırılır ve icra işlemleri kaldığı yerden devam eder. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar icra takibine konu alacağın %20’sinden aşağı olmayacak şekilde karar verilir.

IV-) YÜKSEK MAHKEME KARARLARI

Gaziantep BAM, 11. HD.  3.12.2024. tarihli   2024/1336 E. 2024/1573 K. sayılı kararında;

……. Karar sayılı ilamı ile davaya konu edilen….. tarihli çek nedeniyle davacının menfi tespit davası açmasında hukuki yararının bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur. Mahkemece davaya konu edilen kambiyo senedi vasfındaki çekin keşidecisinin ….. olduğu, hamiline yazılı olarak düzenlendiği, çekin arkasında …’ün cirosunun bulunduğu, davacıya ait herhangi bir cironun bulunmadığı, yine davaya konu edilen çekin dayanak yapılarak başlatılan……. Esas sayılı takip dosyasında takip alacaklısının …, takip borçlusunun….. olduğu, davacının müracaat borçlularından (keşideci, aval, ciranta) olmadığı, aleyhine başlatılan her hangi bir takibin bulunmadığı anlaşıldığından davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmaması nedeniyle 6102 sayılı TTK’nın 818/1-k maddesinin yollamasıyla aynı kanunun 724.maddesi dikkate alınarak ilk derece mahkemesi tarafından verilen karar isabetli görülmüştür.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 07.04.2008 tarihli 2008/92 E. 2008/1756 K. sayılı kararında;

Somut olayda davalının, davacıya gönderdiği 07.08.2006 tarihli yazısında, müvekkili şirkete kasko sigortalı araca ineğin çarpması suretiyle hasarlanmasına sebebiyet verdiğini açıklayarak sigortalıya ödenen 8.382.00 YTL’nin ferileriyle birlikte, yazının tebliğinden itibaren 10 gün içinde ödenmesini, aksi takdirde aleyhe rücu davası açılacağını bildirmiş, davacı da 19.02.2007 tarihinde iş bu davayı açmıştır. Tespit davası açmak için taraflar arasında bir hukuki ilişkinin olması ve davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunması şarttır. Davacının açtığı menfi tespit davası, mahkemece, davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı düşüncesi ile reddedilmiştir. Oysa bir davanın korunmaya değer, güncel hukuksal yarar yokluğundan reddedilebilmesi için, borçluyu tehdit edebilecek durumların bulunmaması gerekir. Borçlunun ödemek zorunda olmadığı bir borç ile tehdit edilmesi durumunda hukuksal yararın varlığının kabulü gerekir. Davalı sigorta şirketi, varlığını iddia ettiği alacak nedeniyle eda davası açabileceği gibi, davacı borçlu da borçlu olmadığının tespiti için menfi tespit davası açabilir. Bu durumda mahkemece, işin esası incelenerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir……….. davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, 07.04.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

NOT: Bu yazımız, bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İzinsiz paylaşılması halinde, hukuki süreç başlatılacaktır.

Dike Hukuk ile iletişime geçmek için: https://wa.me/905337608453

MENFİ TESPİT DAVASI NEDİR? yazısı ilk önce Dike Hukuk üzerinde ortaya çıktı.

Ödeme emrine itirazın süresi ve şekli İcra İflas Kanunu’nun 62. maddesinde düzenlenmiştir:

“İtiraz etmek isteyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. İtiraz, takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesine yapıldığı takdirde bu daire gereken masrafı itirazla birlikte alarak itirazı derhal yetkili icra dairesine gönderir; alınmayan masraftan memur şahsen sorumludur. Takibe itiraz edildiği, 59 uncu maddeye göre alacaklının yatırdığı avanstan karşılanmak suretiyle üç gün içinde bir muhtıra ile alacaklıya tebliğ edilir.”

Alacaklının ilk olarak yapması gereken şey itirazın 7 günlük kanuni süre içerisinde yapılıp yapılmadığını kontrol etmektir. Eğer süresinde yapılmayan bir itiraz var ise bu itiraz geçersiz sayılacaktır. Ödeme emri kesinleşecektir. Ancak eğer itiraz süresinde yapılmış ise takip durur ve  takibin devamını sağlamak için alacaklının aşağıda açıkladığımız işlemlerden birini yapması gerekmektedir. Alacaklının burada izleyebileceği iki yol bulunmaktadır.

I-) İTİRAZIN KALDIRILAMASI YOLU

Alacaklı duran takibin devam etmesi için itirazın kaldırılması yoluna başvurabilir. İtirazın kaldırılması bir dava değildir. Hukuki bir yoldur. Duruşmasız olarak görülen işlerdendir. İcra takibinin başlatıldığı yer İcra Hukuk Mahkemesinde görülür. Davaya göre daha hızlı bir yoldur.

Ancak bu yola başvurabilmek için birtakım şartlar gerekmektedir. İlk şart süre şartıdır. Bu yola başvurmak itirazdan ( tebliğ tarihi )  itibaren 6 aylık bir süreye tabidir. Diğer bir şart olarak bu yola başvurmak için alacaklının elinde bir takım belgeler bulunmalıdır.   Bu belgeler  İİK 68. maddede sayılmıştır. Bu belgeler kanun hükmünde;

• İmzası ikrar edilmiş adi senet
• İmzası noterlikçe onaylı senet
• Resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri belgeler
• Kredi kurumları ile ilgili belgeler
• Borçlunun resmi daireler veya memurlar huzurunda borç ikrarında bulunması

Olarak sayılmıştır.

II-) İTİRAZIN İPTALİ DAVASI YOLU

Bu yol daha uzun bir yoldur. Elinde İİK m. 68  anlamında belge olamayan alacaklılar bu yola başvurabilir. Genel dava hükümlerine göre görülen bir davadır. İtirazdan ( tebliğ tarihi) itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır. Duruşmalı olarak görülür. Her türlü delil kullanılabilir.

İtirazın iptali davasında görevli ve yetkili mahkeme HMK hükümlerine göre tespit edilir. Uyuşmazlığın esasına bakacak olan mahkeme hangi mahkeme ise itirazın iptaline de o mahkeme bakar. Örneğin kira alacağı ile ilgili başlatılan bir icra takibine itiraz edilmesi durumunda itirazın iptali davası Sulh Hukuk Mahkemesinde açılmalıdır veya uyuşmazlık ticari bir iş ile alakalı ile dava Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmalıdır.

NOT: Bu yazımız, bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İzinsiz paylaşılması halinde, hukuki süreç başlatılacaktır.

Dike Hukuk ile iletişime geçmek için: https://wa.me/905337608453

BORÇLU ÖDEME EMRİNE İTİRAZ ETTİĞİNDE NE YAPILMALI? yazısı ilk önce Dike Hukuk üzerinde ortaya çıktı.