<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>TENFİZ arşivleri - Dike Hukuk</title>
	<atom:link href="https://dikelaw.com.tr/etiket/tenfiz/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://dikelaw.com.tr/etiket/tenfiz/</link>
	<description>Danışmanlık &#38; Arabuluculuk</description>
	<lastBuildDate>Thu, 22 Oct 2026 08:43:09 +0000</lastBuildDate>
	<language>tr</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.3</generator>

<image>
	<url>https://dikelaw.com.tr/wp-content/uploads/2023/11/cropped-dh5-32x32.png</url>
	<title>TENFİZ arşivleri - Dike Hukuk</title>
	<link>https://dikelaw.com.tr/etiket/tenfiz/</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>PARA ALACAKLARINA İLİŞKİN KARARLARIN ABD’DE TANINMASI VE TENFİZİ</title>
		<link>https://dikelaw.com.tr/mahkeme-kararlarinin-taninmasi-ve-tenfizi/</link>
					<comments>https://dikelaw.com.tr/mahkeme-kararlarinin-taninmasi-ve-tenfizi/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Olcay Yonca Kazanasmaz]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 23 Jul 2026 11:20:24 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Genel]]></category>
		<category><![CDATA[Yabancılar & Avrupa Hukuku]]></category>
		<category><![CDATA[ABD para alacakları]]></category>
		<category><![CDATA[Amerikan Hukuku]]></category>
		<category><![CDATA[Av. Olcay Yonca KAZANASMAZ]]></category>
		<category><![CDATA[Common Law]]></category>
		<category><![CDATA[Hilton v. Guyot 159 US 113 (1895)]]></category>
		<category><![CDATA[Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun]]></category>
		<category><![CDATA[New York Civil Practice Law and Rules (CPLR)]]></category>
		<category><![CDATA[Örfi Hukuk]]></category>
		<category><![CDATA[TANIMA]]></category>
		<category><![CDATA[TENFİZ]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://dikelaw.com.tr/?p=4032</guid>

					<description><![CDATA[<p>Türk mahkemelerince verilen kararların fiilen uygulanabilirliği, borçlunun mal varlığının Amerika Birleşik Devletleri&#8217;nde bulunduğu hâllerde güçlükler doğurabilmektedir. Bu durum; uluslararası ticari sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda olduğu kadar, taraflardan birinin ABD&#8217;de yerleşik olduğu aile hukuku davalarında da sıklıkla karşılaşılan bir sorundur. Bu yazı, para alacaklarına ilişkin yargı kararlarının Amerika Birleşik Devletleri&#8217;nde tanınması ve tenfizine ilişkin hukuki süreçleri konu [&#8230;]</p>
<p><a href="https://dikelaw.com.tr/mahkeme-kararlarinin-taninmasi-ve-tenfizi/">PARA ALACAKLARINA İLİŞKİN KARARLARIN ABD’DE TANINMASI VE TENFİZİ</a> yazısı ilk önce <a href="https://dikelaw.com.tr">Dike Hukuk</a> üzerinde ortaya çıktı.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Türk mahkemelerince verilen kararların fiilen uygulanabilirliği, borçlunun mal varlığının Amerika Birleşik Devletleri&#8217;nde bulunduğu hâllerde güçlükler doğurabilmektedir. Bu durum; uluslararası ticari sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda olduğu kadar, taraflardan birinin ABD&#8217;de yerleşik olduğu aile hukuku davalarında da sıklıkla karşılaşılan bir sorundur. Bu yazı, para alacaklarına ilişkin yargı kararlarının Amerika Birleşik Devletleri&#8217;nde tanınması ve tenfizine ilişkin hukuki süreçleri konu almaktadır.</p>
<h2>I-) Tanıma ve Tenfiz</h2>
<p>5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun&#8217;un 50. maddesi uyarınca yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilamların Türkiye&#8217;de icra olunabilmesi, y<a href="https://dikelaw.com.tr/tanima-ve-tenfiz/">etkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır</a>. Aynı Kanun&#8217;un 58. maddesi ise tanımayı düzenlemekte; yabancı mahkeme ilamının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi, söz konusu ilamın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespit edilmesi koşuluna bağlanmaktadır. Bu düzenleme, uluslararası hukukla uyumlu biçimde yabancı mahkeme kararlarının ülkemizde icra edilebilir kılınmasına imkân tanımaktadır.</p>
<h2><strong>II-) ABD’de Yargı Kararlarının Tanınması ve Tenfizi</strong></h2>
<p>MÖHUK&#8217;un 1. maddesi, Türkiye Cumhuriyeti&#8217;nin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümlerini saklı tutarken, Amerika Birleşik Devletleri, yabancı mahkeme kararlarının tanınmasını veya tenfizini düzenleyen herhangi bir uluslararası sözleşmeye taraf değildir. İki ülke arasında karşılıklılık esasına dayalı bir antlaşma mekanizmasının bulunmaması nedeniyle Türk mahkeme kararlarının ABD&#8217;de tanınması,  Amerikan hukukuna göre belirlenmektedir.</p>
<p>ABD&#8217;nin eyalet bazlı yapısı ve örfi hukuk geleneği, Türk hukuk sistemiyle köklü farklılıklar barındırmakta; bu nedenle Türkiye&#8217;de verilen bir kararın ABD&#8217;deki varlıklara karşı doğrudan icraya konulması mümkün değildir. Amerika&#8217;da tanıma ve tenfizi düzenleyen bir federal yasa bulunmamakta olup bu konuda eyalet hukukunun incelenmesi gerekmektedir. Bu alanda, para alacaklarına ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanınması için eyalet mevzuatını bütünleştirmek amacıyla 1962 yılında Uniform Foreign-Country Money Judgments Recognition Act hazırlamış ve  ilgili yasa 2005 yılında güncellemiştir.</p>
<p>2005 tarihli kanun 29 eyalet ile Washington&#8217;da, 1962 tarihli kanun ise 9 eyalet ve ABD Virjin Adaları&#8217;nda yürürlüktedir. Geriye kalan 12 eyalette ise konu, ABD Yüksek Mahkemesi&#8217;nin <a href="https://supreme.justia.com/cases/federal/us/159/113/">Hilton v. Guyot, 159 US 113 (1895)</a> kararında ortaya konulan  ilkeleri çerçevesinde sürdürülmektedir. Söz konusu karar, tüm tanıma ve tenfiz mevzuatının temel kaynağı niteliğini korumaktadır.</p>
<p>Yabancı bir mahkeme kararı, ABD’de <a href="https://www.courts.wa.gov/content/petitions/1037597%20Petition%20for%20Review.pdf">yetkili bir mahkeme tarafından tanınmadıkça  icra kabiliyeti kazanmaz</a>; yukarıda belirtilen yasa ise para alacaklarına ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanınmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. İşbu yazıda, tanımaya ilişkin hükümler ilgili mevzuatın yürürlükte olduğu New York eyalet hukuku ve <a href="https://www.nysenate.gov/legislation/laws/CVP/A53">New York Civil Practice Law and Rules (CPLR)</a> Article 53 hükümleri çerçevesinde incelenecektir.</p>
<p>Bu kapsamda, CPLR § 5303 yabancı mahkeme kararlarının tanınmasının yasal dayanağını oluşturmakta, CPLR § 5304 ise yabancı mahkeme kararlarının tanınabilmesi için aranan şartları ve tanımayı engelleyen halleri, zorunlu ve takdire bağlı kategoriler halinde düzenlemektedir. Bu doğrultuda, aşağıda § 5304 kapsamında öngörülen şartlar yer almaktadır.</p>
<h3><strong>A-) ABD’de Yargı Kararlarının Tanınması ve Tenfizi için Zorunlu Şartlar</strong></h3>
<p>&nbsp;</p>
<ul>
<li>Yabancı bir mahkeme kararının ABD’de tanınabilmesi için öncelikle kararın nihai, kesin ve icra edilebilir nitelikte olmalıdır. Tanınması talep edilen yerel mahkeme kararında istinaf ve temyiz yolları açık ise, bu sürecin sonuna kadar beklenilmesi ve bu süreçte tarafların bu yollara başvurmamış olması gerekmektedir.</li>
<li>Yabancı mahkeme kararının tanınabilmesi için, kararı veren mahkemenin davanın tarafları ve ilgili hukuki uyuşmazlık konusu bakımından yetkili olması gerekmektedir.</li>
</ul>
<p>&nbsp;</p>
<blockquote><p>İlgili değerlendirme, kararı veren yabancı mahkemenin yetkisine ilişkin olup, New York’ta tanınması talep edilen kararın eyalet ile bağlantı içinde olması şartı aranmamaktadır. Bununla birlikte, tanınan mahkeme kararının icrası, icra talebinde bulunulan eyalet mahkemesinin yargı yetkisine bağlıdır.</p></blockquote>
<p>&nbsp;</p>
<ul>
<li>Yabancı mahkeme kararının, tarafsız mahkemeler veya hukuka uygun yargılama usullerini sağlayan bir yargı sistemi kapsamında verilmiş olması gerekmektedir. Bu kapsamda, bir kararın adil yargılanma ilkeleriyle uyumlu bir sistem içinde verilip verilmediğinin değerlendirilmesinde, mahkeme, ilgili yargı sisteminin temel adalet ve hakkaniyet ilkelerini sağlayıp sağlamadığını inceleyecektir.</li>
</ul>
<h3></h3>
<h3><strong>B-) ABD’de Yargı Kararlarının Tanınması ve Tenfizi için Mahkeme Takdirine Bağlı Şartlar</strong></h3>
<p>New York Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Kuralları,  CPLR § 5304(b) uyarınca, bir eyalet mahkemesi, aşağıda sayılan hallerin varlığı halinde yabancı bir mahkeme kararının tanınmasından imtina edebilmektedir:</p>
<ul>
<li>Davalının, yabancı mahkemede yürütülen yargılamadan savunma hakkını etkin şekilde kullanmasına imkân tanıyacak süre ve usulde haberdar edilmemiş olması</li>
<li>Kararın, aleyhine hüküm kurulan tarafın iddia ve savunmalarını ileri sürmesini engelleyen bir hile (hileli davranış) sonucu elde edilmiş olması,</li>
<li>Kararın veya dayandığı hukuki sebebin, New York ya da Amerika Birleşik Devletleri’nin kamu düzenine açıkça aykırı olması,</li>
<li>Kararın, daha önce verilmiş kesin ve bağlayıcı bir mahkeme kararıyla çelişmesi,</li>
<li>Uyuşmazlığın, taraflar arasındaki geçerli bir anlaşma uyarınca başka bir merci önünde görülmesi gerekirken yabancı mahkeme önüne götürülmüş olması</li>
<li>Yargı yetkisinin yalnızca şahsi tebligata dayanması halinde, yabancı mahkemenin uyuşmazlığın görülmesi bakımından elverişsiz olması</li>
</ul>
<p>&nbsp;</p>
<blockquote><p>Bu düzenleme, ABD hukukunda uygulanan klasik forum non conveniens doktriniyle birebir örtüşmemekle birlikte, tanıma talebini inceleyen mahkemeye, yabancı mahkemenin forum non conveniens ilkesi uygulansaydı davayı ciddi bir elverişsizlik nedeniyle reddedip reddetmesi gerekip gerekmediğini dolaylı olarak değerlendirme imkânı tanımaktadır.</p></blockquote>
<p>&nbsp;</p>
<ul>
<li>Kararın, hükmü veren mahkemenin tarafsızlığı, bağımsızlığı veya yargılamanın dürüstlüğü yeterli ölçüde şüphe uyandıran koşullar altında verilmiş olması,</li>
<li>Karara esas teşkil eden yargılama sürecinin, somut olay bakımından adil yargılanma ilkeleri ile bağdaşmaması,</li>
<li>Uyuşmazlığın, Amerika Birleşik Devletleri dışında verilmiş bir hakaret kararına dayanması halinde, söz konusu kararın tanınabilmesi, yabancı mahkemece uygulanan hukukun, somut olay bakımından ifade ve basın özgürlüğü yönünden ABD ve New York Anayasalarının sağladığı korumaya eşdeğer bir hukuki koruma sağlamaması</li>
</ul>
<p>&nbsp;</p>
<p>Anılan hükümler, New York Civil Practice Law and Rules (CPLR) uyarınca, para alacaklarına ilişkin yabancı mahkeme kararlarının tanınmasını düzenlemektedir. Bu kapsamda, vergiye ilişkin kararlar, idari para cezası niteliğindeki hükümler ile boşanma, nafaka, veya genel olarak aile hukukuna ilişkin olarak verilen kararlar, para alacağına hükmedilmiş olsa dahi, söz konusu düzenlemenin uygulama alanı dışında kalmaktadır. Bu nitelikteki kararların tanınması ise içtihatlar çerçevesinde değerlendirilecektir.</p>
<p><strong>Bu alanda kaleme aldığımız diğer makalelere<a href="https://dikelaw.com.tr/kategori/yabancilar-hukuku/"> buradan</a> ulaşabilirsiniz.</strong></p>
<p><strong>NOT:</strong> Bu yazımız, bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İzinsiz paylaşılması halinde, hukuki süreç başlatılacaktır.</p>
<p><strong>Dike Hukuk ile iletişime geçmek için: https:</strong>//wa.me/905337608453</p>
<p><a href="https://dikelaw.com.tr/mahkeme-kararlarinin-taninmasi-ve-tenfizi/">PARA ALACAKLARINA İLİŞKİN KARARLARIN ABD’DE TANINMASI VE TENFİZİ</a> yazısı ilk önce <a href="https://dikelaw.com.tr">Dike Hukuk</a> üzerinde ortaya çıktı.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://dikelaw.com.tr/mahkeme-kararlarinin-taninmasi-ve-tenfizi/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>YABANCI BOŞANMA KARARLARINDA TANIMA VE TENFİZ</title>
		<link>https://dikelaw.com.tr/tanima-ve-tenfiz/</link>
					<comments>https://dikelaw.com.tr/tanima-ve-tenfiz/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Mehmet Can ERTÜRK]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 09 Mar 2024 20:41:07 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Aile & Miras Hukuku]]></category>
		<category><![CDATA[Genel]]></category>
		<category><![CDATA[Yabancılar & Avrupa Hukuku]]></category>
		<category><![CDATA[BOŞANMA]]></category>
		<category><![CDATA[MÖHUK]]></category>
		<category><![CDATA[TANIMA]]></category>
		<category><![CDATA[TANIMA DAVASI]]></category>
		<category><![CDATA[TENFİZ]]></category>
		<category><![CDATA[TENFİZ DAVASI]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://dikelaw.com.tr/?p=1409</guid>

					<description><![CDATA[<p>Tanıma; yabancı ülkeden alınmış mahkeme ilamının, ülkemizdeki bir mahkemenin verdiği  tanınma kararı ile artık ülkemizde  ilam niteliğinde olması şeklinde tanımlanabilir. Yani ilgili karar tanımdan sonra ülkemizde de kesin hüküm haline gelir. Tenfiz ise tanımayı da kapsayan bir usuldür.</p>
<p><a href="https://dikelaw.com.tr/tanima-ve-tenfiz/">YABANCI BOŞANMA KARARLARINDA TANIMA VE TENFİZ</a> yazısı ilk önce <a href="https://dikelaw.com.tr">Dike Hukuk</a> üzerinde ortaya çıktı.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p dir="ltr">Yurt dışında boşanan Türk vatandaşlarının en sık karşılaştığı sorun, yabancı mahkemeden alınan boşanma kararının Türkiye’de kendiliğinden geçerli olmamasıdır. Yabancı mahkemede boşanmış olsalar da, karar Türkiye’de tanınıp nüfus kütüğüne işlenmedikçe eşler Türk nüfus kayıtlarında evli görünmeye devam eder. Bu durum yeniden evlenme, miras, mal paylaşımı ve nafaka gibi pek çok konuda ciddi sorunlara yol açar. Bu nedenle yabancı boşanma kararının tanınması ve tenfizi, yurt dışında boşanan her Türk vatandaşının tamamlaması gereken bir işlemdir.</p>
<p dir="ltr">Yabancı boşanma kararının Türkiye’de hüküm ifade etmesi iki yolla sağlanabilir;</p>
<ul>
<li dir="ltr">Nüfus müdürlüğü veya dış temsilcilik nezdinde idari yoldan tanıma</li>
<li dir="ltr">Aile mahkemesinde açılacak tanıma veya tenfiz davası.</li>
</ul>
<h2 dir="ltr">I. GENEL OLARAK TANIMA VE TENFİZİN FARKI</h2>
<p dir="ltr">Tanıma, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil etkisi doğurmasının sağlanmasıdır. Tanınan boşanma kararıyla evliliğin sona erdiği Türkiye’de de kabul edilir ve karar nüfus kütüğüne işlenir. Tanımanın etkisi, Türk mahkemesinin tanıma kararından değil, yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren doğar (MÖHUK m. 59).</p>
<p dir="ltr">Tenfiz ise tanımayı da kapsayan ve yabancı kararın Türkiye’de icra edilebilir hale gelmesini sağlayan usuldür. Yabancı mahkeme kararları, verildiği ülkede kesinleşmiş olsa bile Türkiye’de ancak yetkili Türk mahkemesinin tenfiz kararıyla icra edilebilir (MÖHUK m. 50/1). Tenfiz edilen yabancı karar, Türk mahkemelerinden verilmiş bir ilam gibi icra olunur (MÖHUK m. 57/1).</p>
<p dir="ltr">Ayrım, yabancı kararın içeriğine göre yapılır. Karar yalnızca boşanmaya hükmediyorsa tanıma yeterlidir. Kararda nafaka, tazminat, yargılama gideri veya velayet gibi yerine getirilmesi gereken, yani icrai nitelikte hükümler varsa ve bu hükümlerin Türkiye’de icrası isteniyorsa tenfiz yoluna gidilmelidir. Tanıma ve tenfiz aynı davada birlikte de istenebilir. Örneğin boşanma hükmünün tanınması, nafaka hükmünün ise tenfizi talep edilebilir.</p>
<h2 dir="ltr">II. İDARİ YOLDAN TANIMA: NÜFUS MÜDÜRLÜĞÜNE BAŞVURU</h2>
<p dir="ltr">Yabancı boşanma kararlarının tanınması için her zaman dava açılması gerekmez.<a href="https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5490&amp;MevzuatTur=1&amp;MevzuatTertip=5"> 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi ve 07.02.2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik</a> ile, belirli koşullarda boşanma kararının mahkemeye gidilmeden idari yoldan tanınması imkanı getirilmiştir.</p>
<h3 dir="ltr">1. Kapsam ve Şartlar</h3>
<p dir="ltr">İdari tanıma; yabancı ülke adli veya idari makamlarının verdiği boşanma, evliliğin iptali, butlanı veya evliliğin mevcut olmadığının tespitine ilişkin kararlar için uygulanır. Başvurunun kabulü için şu koşulların bulunması gerekir:</p>
<ul dir="ltr">
<li>Karar, verildiği devletin kanunlarına göre yetkili bir makam tarafından verilmiş ve usulen kesinleşmiş olmalıdır.</li>
<li>Karar Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.</li>
<li>Taraflar bizzat veya özel yetkili vekilleri aracılığıyla birlikte başvurmalıdır. Başvurular ayrı ayrı yapılırsa, iki başvuru arasındaki süre doksan günü geçmemelidir. 7226 sayılı Kanunla yapılan değişiklik uyarınca, taraflardan biri ölmüş veya yabancıysa, Türk vatandaşı olan taraf tek başına başvurabilir.</li>
<li>Aynı karar hakkında Türkiye’de tanıma veya tenfiz davası açılmamış ya da açılmışsa reddedilmemiş olmalıdır.</li>
</ul>
<h3 dir="ltr">2. Başvuru Yeri ve Belgeler</h3>
<p dir="ltr">Yurt dışında yaşayanlar kararın verildiği ülkedeki Türk dış temsilciliğine, Türkiye’de yaşayanlar ise taraflardan birinin yerleşim yerindeki il nüfus müdürlüğüne başvurabilir. Başvuruya başvuru formu, kararın onaylı aslı ve Türkçe tercümesi, kararda kesinleşme şerhi yoksa kesinleşmeyi gösteren onaylı belge ile tarafların kimlik veya pasaport örnekleri eklenir. Vekil aracılığıyla başvurulacaksa fotoğraflı özel vekâletname gerekir. Belgelerde eksiklik varsa tamamlanması için doksan gün süre verilir.</p>
<h3 dir="ltr">3. İdari Tanımanın Sınırları</h3>
<p dir="ltr">İdari tanıma yalnızca boşanmanın, yani kişi halindeki değişikliğin nüfus kütüğüne işlenmesini sağlar. Velayet, iştirak ve yoksulluk nafakası, tazminat, çocukla kişisel ilişki ve mal rejimine ilişkin fer’i hükümler idari yolla işlenmez. Bunlar için mahkemede tanıma veya tenfiz davası açılması zorunludur. Eşlerden biri başvuruya katılmıyorsa veya taraflar arasında çekişme varsa, idari yol işletilemez. Başvurunun reddi, mahkemeye başvurma hakkını ortadan kaldırmaz.</p>
<h2 dir="ltr">III. YABANCI ÜLKE KARARI MAHKEMEDE NASIL TANINIR VEYA TENFİZ EDİLİR?</h2>
<p dir="ltr">İdari yolun kullanılamadığı veya fer’i hükümlerin de tanınması ya da tenfizi gerektiği durumlarda, <a href="https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5718.pdf">5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun</a> (MÖHUK) m. 50 ile 59 hükümleri uyarınca dava açılır.</p>
<h3 dir="ltr">A. Tenfiz Şartları</h3>
<p dir="ltr">MÖHUK m. 54 uyarınca tenfiz kararı verilebilmesi için şu şartların bulunması gerekir:</p>
<ul dir="ltr">
<li>Karşılıklılık bulunmalıdır. Türkiye ile kararın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma, o devlette Türk mahkemelerinden verilen ilamların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmü veya fiili bir uygulama bulunmalıdır.</li>
<li>Karar, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemiş olmalıdır. Ayrıca davalının itirazı üzerine, kararın dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilip verilmediği de incelenir.</li>
<li>Karar Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.</li>
<li>Kararın verildiği ülke kanunlarına göre usulen davetiye tebliğ edilmemiş, o mahkemede temsil edilmemiş veya bu kanunlara aykırı biçimde gıyabında karar verilmiş kişinin, tenfize itiraz etmesi hâlinde, savunma hakkının ihlal edilmemiş olması gerekir.</li>
</ul>
<p dir="ltr">Kararın verildiği ülke kanunlarına göre kesinleşmiş olması da ayrı bir şarttır (MÖHUK m. 50/1). Kesinleşme, karar üzerindeki şerhle veya ayrı bir resmi belgeyle ispat edilir.</p>
<h3>B. Tanıma Şartları ve Karşılıklılık İstisnası</h3>
<p dir="ltr">Tanıma için de MÖHUK m. 54&#8217;teki şartlar aranır ancak bu şartlardan karşılıklılık şartı tanımada aranmaz (MÖHUK m. 58/1). Bu nedenle Türkiye ile arasında karşılıklılık bulunmayan bir ülkeden alınan boşanma kararı da, diğer şartları taşıyorsa Türkiye’de tanınabilir. Uygulamada en çok yapılan hatalardan biri, karşılıklılık şartının tanıma davası bakımından da aranacağının düşünülmesidir. Yalnızca nafaka gibi icrai hükümlerin tenfizi isteniyorsa karşılıklılığın varlığı ayrıca incelenir.</p>
<h3 dir="ltr">C. Kamu Düzeni ve Savunma Hakkı Değerlendirmesi</h3>
<p dir="ltr">Kamu düzenine aykırılık dar yorumlanır. Yabancı kararın Türk hukukundan farklı bir boşanma sebebine dayanması veya Türk hukukunda bilinmeyen bir usulle verilmiş olması tek başına kamu düzenine aykırılık oluşturmaz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 23.01.2025 tarihli, 2024/10660 E., 2025/696 K. sayılı kararında da vurgulandığı üzere, kamu düzenine aykırılık ölçütü yalnızca bir kanun hükmüne aykırılık olarak değil, Türk hukukunun temel değerleri ile temel hak ve özgürlükler bakımından değerlendirilir. Tanıma veya tenfiz davasında yabancı kararın esası yeniden incelenemez; Türk hâkimi, yabancı mahkemenin vakıaları ve delilleri değerlendirmesini denetleyemez.</p>
<p dir="ltr">Savunma hakkı ise yalnızca davalının itirazı üzerine incelenir. Yabancı yargılamada davalıya usulüne uygun tebligat yapılmamış ve davalı yargılamaya hiç katılmamışsa, tanıma davasında bu hususa itiraz edilmesi davanın reddine yol açabilir. Bu nedenle yabancı mahkeme kararında davalının yargılamaya nasıl çağrıldığı ve katılıp katılmadığı, dava açılmadan önce incelenmelidir.</p>
<h3 dir="ltr">D. Hukuki Yarar</h3>
<p dir="ltr">Tanıma davasının görülebilmesi için davacının hukuki yararının bulunması gerekir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, yukarıda anılan 2024/10660 E., 2025/696 K. sayılı kararında, tarafların daha önce bir Türk mahkemesinde de boşandığı ve bu kararın kesinleşerek nüfusa işlendiği bir olayda, yabancı boşanma kararının tanınmasında hukuki yarar kalmadığını ve davanın usulden reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir. Türk hukukuna göre devam eden bir evlilik bulunmuyorsa, yabancı boşanma kararının tanınması istenemez.</p>
<h3 dir="ltr">E. Dava Dilekçesi ve Gerekli Belgeler</h3>
<p dir="ltr">Dava dilekçesinde tarafların ve varsa vekillerinin kimlik ve adres bilgileri, kararı veren yabancı mahkeme, kararın tarihi ve numarası ile hükmün özeti yer almalıdır; kısmi tanıma veya tenfiz isteniyorsa hangi kısmın istendiği belirtilmelidir (MÖHUK m. 52). Dilekçeye, yabancı kararın o ülke makamlarınca usulen onaylanmış aslı veya onaylı örneği ile kesinleştiğini gösteren onaylı belge ve bunların onaylı Türkçe tercümeleri eklenir (MÖHUK m. 53).</p>
<p dir="ltr">Kararın verildiği ülke, 1961 tarihli Lahey Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi’ne tarafsa, belgelere apostil şerhi alınması yeterlidir. Taraf değilse, belgelerin o ülkedeki Türk dış temsilciliği tarafından onaylanması gerekir. Tercümelerin yeminli tercüman tarafından yapılıp noterden onaylanması uygulamada aranmaktadır.</p>
<h3 dir="ltr">F. Yargılama Usulü</h3>
<p dir="ltr">Dava dilekçesi duruşma günüyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir ve dava basit yargılama usulüne göre görülür (MÖHUK m. 55). Tanıma ve tenfiz davaları duruşmalı olarak görülür; dosya üzerinden karar verilemez. Karşı taraf yalnızca tanıma veya tenfiz şartlarının bulunmadığını, kararın kısmen veya tamamen yerine getirildiğini ya da yerine getirilmesine engel bir sebebin sonradan doğduğunu ileri sürerek itiraz edebilir.</p>
<p dir="ltr">Mahkeme kararın tamamen veya kısmen tanınmasına ya da tenfizine veya talebin reddine karar verir (MÖHUK m. 56). Tanıma veya tenfiz kararına karşı genel hükümler uyarınca kanun yoluna başvurulabilir ve kanun yolu başvurusu kararın yerine getirilmesini durdurur (MÖHUK m. 57/2). Karar kesinleştikten sonra nüfus müdürlüğüne bildirilir ve boşanma nüfus kütüğüne işlenir.</p>
<p dir="ltr">Adli tatil bakımından, tanıma ve tenfiz davaları HMK m. 103&#8217;te açıkça sayılan işler arasında yer almaz. Bununla birlikte, nafaka ve velayete ilişkin hükümlerin tenfizi talepleri HMK m. 103/1-b kapsamında değerlendirilebilir; diğer durumlarda da taraf, mahkemeden davanın ivedi görülmesine karar verilmesini isteyebilir.</p>
<h3 dir="ltr">G. Teminat</h3>
<p dir="ltr">MÖHUK m. 48 uyarınca Türk mahkemesinde dava açan veya davaya katılan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama giderleri ile karşı tarafın zararını karşılamak üzere teminat göstermekle yükümlüdür. Teminatın miktarını mahkeme belirler. Mahkeme, karşılıklılık esasına göre davacıyı teminattan muaf tutabilir. Ayrıca Türkiye’nin taraf olduğu 1954 tarihli Lahey Hukuk Usulüne Dair Sözleşme ve ikili adli yardım anlaşmaları kapsamında, birçok ülke vatandaşı teminattan muaftır. Teminat yükümlülüğü yabancılık esasına bağlıdır. Türk vatandaşları, yurt dışında yaşasalar dahi teminat göstermek zorunda değildir.</p>
<h2 dir="ltr">IV. YETKİLİ VE GÖREVLİ MAHKEME</h2>
<h3 dir="ltr">A. Görevli Mahkeme</h3>
<p dir="ltr">MÖHUK m. 51 uyarınca tenfiz davalarında görevli mahkeme asliye mahkemesidir. Boşanma, velayet ve nafaka gibi aile hukukuna ilişkin yabancı kararların tanınması ve tenfizi davaları, 4787 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemelerinde görülür. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi bakar.</p>
<h3 dir="ltr">B. Yetkili Mahkeme</h3>
<p dir="ltr">MÖHUK m. 51 uyarınca yetkili mahkeme sırasıyla şöyle belirlenir:</p>
<ul dir="ltr">
<li>Kendisine karşı tanıma veya tenfiz istenen kişinin Türkiye’deki yerleşim yeri mahkemesi,</li>
<li>Türkiye’de yerleşim yeri yoksa sakin olduğu yer mahkemesi,</li>
<li>Türkiye’de yerleşim yeri veya sakin olduğu yer de yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri.</li>
</ul>
<p dir="ltr">Yerleşim yeri, adrese dayalı nüfus kayıt sisteminde kayıtlı adrese göre belirlenir. Nüfusa kayıtlı olunan yer ile yerleşim yeri aynı kavramlar değildir; davalının nüfus kütüğünün bulunduğu il, tek başına yetki belirlemez. Her iki tarafın da yurt dışında yaşadığı durumlarda dava, Ankara, İstanbul veya İzmir aile mahkemelerinden birinde açılabilir.</p>
<h2 dir="ltr">V. TANIMA KARARININ DİĞER HUKUKİ SONUÇLARA ETKİSİ</h2>
<p dir="ltr">Yabancı boşanma kararının tanınması, mal rejiminin tasfiyesi ve diğer mali talepler bakımından da önem taşır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.12.2021 tarihli, 2018/8-471 E., 2021/1586 K. sayılı kararında, yabancı mahkemenin boşanma kararına dayanan mal rejimi tasfiyesi alacak davalarında zamanaşımının, boşanma kararının Türk mahkemesince verilen tanıma veya tenfiz kararının kesinleşmesiyle başlayacağı kabul edilmiştir. Bu nedenle yurt dışında boşanan eşlerin, Türkiye’deki mallar bakımından mal paylaşımı davası açmadan önce boşanma kararını tanıtmaları gerekir.</p>
<p dir="ltr">Tanınmayan bir boşanma kararıyla Türkiye’de yeniden evlenme işlemi yapılamaz. Ayrıca tanıma yapılmadığı sürece, eşlerden birinin ölümü hâlinde diğer eş Türk nüfus kayıtlarına göre sağ kalan eş olarak görüneceğinden, mirasçılık belgesi ve miras paylaşımında da sorunlar ortaya çıkar.</p>
<h2 dir="ltr">VI. UYGULAMADA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR</h2>
<p dir="ltr">Yabancı karar kesinleşme şerhi taşımıyorsa, kesinleşme belgesi kararın verildiği ülkedeki mahkemeden ayrıca alınmalıdır. Kesinleşmemiş bir kararın tanınması mümkün değildir.</p>
<p dir="ltr">Taraflar anlaşıyorsa ve kararda yalnızca boşanma hükmü bulunuyorsa, idari tanıma yolu dava yoluna göre çok daha hızlı ve masrafsızdır. Ancak kararda velayet veya nafaka hükmü varsa ve bu hükümlerin Türkiye’de de etkili olması isteniyorsa, idari tanıma yeterli olmaz.</p>
<p dir="ltr">Yurt dışında yaşayan taraflar Türkiye’ye gelmeden davayı vekil aracılığıyla takip edebilir. Bunun için yurt dışındaki Türk dış temsilciliğinden veya apostilli bir yabancı noter vekâletnamesiyle, tanıma ve tenfiz davası açma yetkisini içeren bir vekâletname düzenlenmelidir.</p>
<h2 dir="ltr">VII. SONUÇ</h2>
<p dir="ltr">Yabancı mahkemeden alınan boşanma kararı, Türkiye’de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Taraflar anlaşıyorsa ve yalnızca boşanmanın nüfusa işlenmesi isteniyorsa idari tanıma yolu tercih edilebilir. Velayet, nafaka, tazminat veya mal rejimine ilişkin hükümler de söz konusuysa ya da eşlerden biri işbirliği yapmıyorsa, aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açılması gerekir. Tanımada karşılıklılık şartının aranmaması, tenfizde ise bu şartın ayrıca incelenmesi, davanın türünün doğru belirlenmesini önemli kılar. Belgelerin eksiksiz hazırlanması ve davalının yabancı yargılamaya usulüne uygun katılıp katılmadığının önceden incelenmesi, sürecin hızlı sonuçlanmasını sağlar.</p>
<p dir="ltr">Bu husustaki diğer makalelelerimize <a href="https://dikelaw.com.tr/kategori/aile-miras-hukuku/">buradan</a> ulaşabilirsiniz.</p>
<p dir="ltr">Yargıtay kararlarının tam metinlerine <a href="https://karararama.yargitay.gov.tr">Yargıtay Karar Arama</a> sisteminden esas ve karar numaralarıyla ulaşılabilir.</p>
<p dir="ltr">NOT: Bu yazımız, bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İzinsiz paylaşılması halinde, hukuki süreç başlatılacaktır.</p>
<p dir="ltr">Dike Hukuk ile iletişime geçmek için: <a href="https://wa.me/905337608453">https://wa.me/905337608453</a></p>

<h2 class="wp-block-heading"> </h2>
<p><a href="https://dikelaw.com.tr/tanima-ve-tenfiz/">YABANCI BOŞANMA KARARLARINDA TANIMA VE TENFİZ</a> yazısı ilk önce <a href="https://dikelaw.com.tr">Dike Hukuk</a> üzerinde ortaya çıktı.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://dikelaw.com.tr/tanima-ve-tenfiz/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
